Sinds 31 augustus 2026 heeft elke website ter wereld een nieuw rapport in Google Search Console. Het heet Generatieve AI-functies, het staat er met een bèta-label bij, en het beantwoordt voor het eerst een vraag die tot voor kort alleen met betaalde tools te benaderen was: hoe vaak verschijnt mijn site in de AI-antwoorden van Google?
Het antwoord dat je krijgt is smaller dan het lijkt. Google telt vertoningen, en verder niets. Geen klikken. Geen zoekopdrachten. Dit artikel laat zien wat er precies in het rapport staat, wat er bewust uit is gelaten, waarom, en wat je met de rest van de meting zelf moet doen. Alle schermafbeeldingen komen uit de Search Console-property van 21x.nl, stand 3 september 2026.
Wat er op 31 augustus veranderde
Google is in juni 2026 begonnen met de uitrol en heeft die op 31 augustus afgerond. In Google’s eigen woorden: “As of August 31, 2026, we’ve rolled out this control to all websites worldwide.”
Het gaat om twee dingen tegelijk. Een rapport dat laat zien hoe vaak jouw site opduikt in de AI-antwoorden van Google, en een schakelaar waarmee je jezelf daaruit kunt verwijderen. Het eerste heeft veel aandacht gekregen. Het tweede vrijwel geen, terwijl dat de grotere gevolgen heeft.
Waar je het vindt
Ga in Search Console naar Prestaties. Onderaan het gewone prestatierapport staat een banner met de tekst “Krijg meer informatie over de prestaties van je site in generatieve AI-functies op Google Zoeken” en een link Rapport openen. Daarna verschijnt Generatieve AI als vast menu-item onder Prestaties. Zie je de banner niet, dan heeft je property waarschijnlijk te weinig vertoningen om boven de drempelwaarde uit te komen.
Wat er precies in staat
Het rapport dekt twee oppervlakken: AI-overzichten en de AI-modus binnen Google Zoeken. Dat zijn de termen die Google zelf in het Nederlands gebruikt, en het loont om ze zo over te nemen. Generatieve AI in Discover heeft een eigen rapport. Experimenten uit Search Labs zitten er niet in.
Er is precies één statistiek: totaal aantal vertoningen. Daaronder staan vier tabbladen: Pagina’s, Landen, Apparaten en Dagen. Ter vergelijking, het reguliere prestatierapport heeft vier statistieken en zes tabbladen.
Eén detail dat in vrijwel alle uitleg ontbreekt en dat je bij een vergelijking met Google Analytics de das omdoet: de datums in Search Console lopen in Pacific Time. Een dag in het rapport begint bij ons om negen uur ’s ochtends, in de winter om acht uur. Wie dagcijfers uit dit rapport naast Nederlandse dagcijfers uit een ander systeem legt, vergelijkt twee verschoven vensters.
De twee cijfers die ontbreken
Er zit geen klikdata in. En er zitten geen zoekopdrachten in.
Dat is het hele verhaal, en het is groter dan het klinkt. Een vertoning zonder zoekopdracht vertelt je dat je genoemd bent, maar niet waarvoor. Een vertoning zonder klik vertelt je dat je gezien bent, maar niet of het iets opleverde. Je krijgt de teller zonder de noemer en zonder de uitkomst.
De omvang van dat gat is te schatten. Ahrefs mat in december 2025 dat de aanwezigheid van een AI-overzicht de doorklikratio van de nummer-één-positie met 58 procent verlaagt. Andere metingen komen op vergelijkbare of hogere reducties uit. Het rapport laat je precies de vertoningen zien waarvan we weten dat ze het minst doorklikken, en geeft je geen enkel middel om te zien welke daarvan toch iets opleverden.
Dat is een probleem met een naam. Je hebt een zichtbaarheidsmaat gekregen zonder waardemaat. En zolang je die niet hebt, kun je AI-zichtbaarheid niet tegen andere kanalen afwegen in een budgetgesprek.
Waar je AI-modus-zoekopdrachten wél ziet
Hier gaat bijna iedereen de mist in, dus dit is het praktische deel van dit artikel.
Zoekopdrachten uit de AI-modus zitten wel degelijk in Search Console. Ze staan alleen niet in het AI-rapport, maar in het gewone prestatierapport. John Mueller van Google bevestigde dit begin augustus 2026: “Search Console includes information on AI Overviews and AI Mode in the general performance report.”
Je kunt ze herkennen. Een gesprek in de AI-modus bestaat uit een openingsvraag en vervolgvragen, en Google behandelt elke vervolgvraag als een nieuwe zoekopdracht met eigen vertoningen, positie en klikken. Het gevolg is dat er in je prestatierapport zoekopdrachten opduiken die als zoekopdracht nergens op slaan: “ja”, “ja ga door”, “ja, en de prijzen dan”. Dat zijn geen typefouten van gebruikers. Dat zijn brokstukken van gesprekken waarin jouw pagina is meegenomen.
Filter je prestatierapport eens op zoekopdrachten die met “ja” beginnen, of op vragen van meer dan tien woorden. Wat je terugkrijgt is het dichtste dat je op dit moment bij conversatiedata kunt komen zonder betaalde tool.
Waarom dit een keuze is en geen omissie
De verleiding is groot om dit als een halfaf product te lezen dat later wel wordt aangevuld. Dat is waarschijnlijk onjuist.
Het rapport en de schakelaar zijn er niet gekomen omdat Google zin had in transparantie. Ze zijn er gekomen onder toezichtsdruk, waaronder die van de Britse mededingingsautoriteit, en die druk is gericht op controle en keuzevrijheid, niet op meetbaarheid. Aan de eis is voldaan zodra site-eigenaren kunnen zien dat ze verschijnen en kunnen kiezen om dat niet te doen. Query- en klikdata horen niet bij die eis.
Er speelt daarbij een tweede belang. Klikdata per zoekopdracht binnen AI-antwoorden zou publiek maken hoe zwaar de doorklik in die antwoorden daadwerkelijk terugloopt. Dat is precies het cijfer waar uitgevers, toezichthouders en adverteerders om vragen. De verplichting tot controle op paginaniveau loopt door tot maart 2027. Tot die tijd is de schakelaar die je hebt een schakelaar voor je hele property.
De schakelaar die niemand heeft opgemerkt
Ga in Search Console naar Instellingen. Daar staat sinds eind augustus een sectie AI controls, met daarin één regel: Generatieve AI in Zoeken. Hij staat direct boven de sectie Crawlen, waar robots.txt onder valt, en dat is geen toeval: het zijn twee verschillende dingen die vlak naast elkaar wonen.
De instelling kent drie standen. Beheeroptie overnemen van de bovenliggende domeinproperty, wat de standaard is. Opnemen, waarbij je links en content mogen verschijnen in AI-overzichten en de AI-modus en mogen helpen antwoorden te onderbouwen. En Uitsluiten, waarbij dat allemaal niet meer gebeurt. Google schrijft er onomwonden bij wat uitsluiten kost: “Je krijgt geen verkeer of vertoningen van deze functies.”
Vier dingen die je hierover moet weten
- Het is een propertybrede knop. Geen pagina-instelling, geen mapinstelling. Aan of uit voor alles.
- Hij wordt overgeërfd. Wijzig je hem op je domeinproperty, dan geldt dat voor alle onderliggende property’s. Die nemen de optie standaard over, maar de eigenaar van een onderliggende property kan hem overschrijven. Werk je met meerdere property’s per site, dan is dit het eerste wat je controleert.
- Hij staat los van je robots.txt. De meeste GEO-checklists, de onze tot deze week ook, controleren of robots.txt GPTBot, PerplexityBot en Google-Extended niet blokkeert. Die controle blijft nodig, maar dekt deze schakelaar niet.
- Uitzetten kost je vertoningen zonder dat je ranking eronder lijdt. Google stelt dat de instelling buiten deze AI-functies niet wordt gebruikt. Dat maakt het een reële afweging voor uitgevers die hun content niet gratis willen laten samenvatten. Voor vrijwel elk MKB-bedrijf is het een slechte ruil.
Controleer die knop. Het kost dertig seconden en het is de goedkoopste diagnose die je dit jaar zult uitvoeren.
Wat je er wél mee kunt
Ondanks de beperkingen is dit rapport de belangrijkste toevoeging aan het GEO-instrumentarium van dit jaar, om drie redenen.
Het is een nulmeting. Voor het eerst heb je een first-party cijfer over AI-zichtbaarheid dat niet komt van een leverancier die het ook verkoopt. Exporteer de laatste 28 dagen en bewaar dat bestand. Wat je daarna doet, kun je ertegen afzetten.
Het is een controle op je tools. De IAB stelde deze zomer vast dat AI-zichtbaarheidstools onderling sterk uiteenlopende uitkomsten geven voor dezelfde vraag. Dat is logisch, want ze meten allemaal iets net anders. Dit rapport geeft je voor het eerst een onafhankelijk ijkpunt: beweegt de curve van je tool mee met de curve van Google, of niet? Als een tool je vertelt dat je zichtbaarheid stijgt terwijl je AI-vertoningen dalen, weet je nu dat er een gesprek te voeren valt.
Het maakt de discussie concreet. “Wij denken dat AI belangrijk wordt” is een mening. “Onze site is de afgelopen drie maanden 247 keer in een AI-antwoord van Google getoond” is een cijfer dat in een directievergadering standhoudt. Dat cijfer hierboven is trouwens het onze, en het is klein. Dat is precies waarom we het laten zien: een nulmeting is pas nuttig als je hem eerlijk opschrijft.
Wat je er niet mee kunt
Benchmarken.
Je krijgt nooit Search Console-toegang tot je concurrenten, en dat gaat ook niet veranderen. Het rapport beantwoordt de vraag “verschijn ik”. Het beantwoordt niet de vraag die er commercieel toe doet: verschijn ik, en zij niet?
Dat is geen tekortkoming van Google. Het is de aard van first-party data. Maar het betekent wel dat het rapport je meetprobleem niet oplost, alleen verplaatst. Om te weten waar je staat ten opzichte van je markt moet je nog steeds zelf de vragen stellen die jouw klanten stellen, aan de systemen waar zij ze stellen, en registreren wie er genoemd wordt.
Wat wij deze week in onze eigen meetmethode moesten repareren
Wij bouwen bij 21x een eigen meetinstrument voor AI-zichtbaarheid, en publiceren binnenkort het eerste Nederlandse branche-onderzoek dat daarop gebaseerd is. Deze week hebben we onze eigen methodiek naast de platformwijzigingen gelegd en er vier dingen in gevonden die niet klopten. Ik zet ze hier neer, want een partij die meetbaarheid verkoopt en nooit een fout in de eigen meting vindt, verdient geen vertrouwen.
We noemden een noemingspercentage een share of voice. Ons werkbestand berekende het percentage metingen waarin een bedrijf genoemd wordt, en zette daar het label share of voice boven. Dat zijn twee verschillende maten. Als vier bedrijven in elk antwoord genoemd worden, staan ze alle vier op 100 procent en telt de zogenaamde share op tot 400 procent. Een echte share verdeelt de vermeldingen over de gemeten set en telt op tot honderd. We meten voortaan beide, met verschillende namen.
We hadden geen tijdstempel per meting. Eén datum voor een scan van honderdvijftig metingen die over meerdere dagen wordt ingevuld. Daarmee kun je niet vaststellen of een verschil tussen twee metingen door het model komt of door de tijd.
We herhaalden metingen binnen dezelfde sessie. Elke vraag twee keer stellen vangt de toevalsvariatie van het model op dat moment. De variatie die er werkelijk toe doet speelt over dagen. In augustus 2026 zakte het citatieaandeel van Reddit binnen ChatGPT in zes dagen met 86 procent, terwijl het aantal keren dat Reddit werd geraadpleegd nauwelijks veranderde. Wie op één moment meet, publiceert ruis. Onze runs gaan uit elkaar, met minimaal vijf dagen ertussen.
We codeerden niet of een vermelding betaald was. Sinds eind augustus toont Google shopping-advertenties binnen de AI-modus, en is ChatGPT Ads self-service beschikbaar in Europa. Zodra één bedrijf in een meetset gaat adverteren, is een zichtbaarheidscijfer zonder dat onderscheid niet meer te interpreteren.
De eerste drie zijn niet achteraf te repareren. Als je zelf meet, controleer ze voordat je begint.
Vijf dingen die je deze week kunt doen
- Controleer de schakelaar. Search Console, Instellingen, AI controls, Generatieve AI in Zoeken. Dertig seconden.
- Exporteer het AI-rapport over de laatste 28 dagen en bewaar het. Dit is je nulmeting en hij komt niet terug als je hem laat verlopen.
- Filter je gewone prestatierapport op lange en conversationele zoekopdrachten. Alles wat begint met “ja” of langer is dan tien woorden. Daar zitten je AI-modus-gesprekken.
- Leg vast welke pagina’s de vertoningen genereren. Vrijwel altijd zijn dat er minder dan je denkt, en zelden je homepage. Dat vertelt je welk type content in jouw markt wordt opgehaald.
- Stel je tien belangrijkste verkoopvragen aan ChatGPT, de Google AI-modus en Gemini, uitgelogd, en noteer wie er genoemd wordt. Dit is de meting die Google je niet geeft, en de enige die je vertelt of je concurrent zichtbaarder is dan jij.
Tot slot
Het rapport Generatieve AI-functies is winst. Voor het eerst is AI-zichtbaarheid in Google geen inschatting meer maar een cijfer, en dat cijfer komt van de partij die het antwoord samenstelt.
Maar het is een halve meting, en het zal een halve meting blijven, want de ontbrekende helft is precies de helft die Google om andere redenen liever niet publiceert. Wie wil weten waar hij staat ten opzichte van zijn markt, zal die helft zelf moeten meten.
Wij doen dat op dit moment voor de installatiebranche in Limburg, als eerste aflevering van de 21x Branchemonitor. Het meetprotocol publiceren we voordat we meten, zodat de uitkomst toetsbaar is en niemand achteraf hoeft aan te nemen dat we de gunstigste week hebben uitgekozen.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het AI-rapport in Google Search Console?
Onder Prestaties. In het reguliere prestatierapport staat een banner met de link Rapport openen; daarna verschijnt Generatieve AI als menu-item onder Prestaties. Zie je het niet, dan heeft je property waarschijnlijk te weinig vertoningen om boven de drempelwaarde uit te komen.
Bevat het AI-rapport klikdata?
Nee. Het rapport bevat uitsluitend het totaal aantal vertoningen, uitgesplitst naar pagina, land, apparaat en datum. Klikken, CTR, positie en zoekopdrachten ontbreken.
Kan ik zien op welke zoekopdrachten mijn site in de AI-modus verschijnt?
Niet in het rapport Generatieve AI-functies. Wel gedeeltelijk in het gewone prestatierapport, waar vervolgvragen uit de AI-modus als afzonderlijke zoekopdrachten meelopen. Ze zijn herkenbaar aan hun conversationele vorm, zoals “ja” of “ja ga door”.
Wat doet de instelling Generatieve AI in Zoeken?
Die bepaalt of je site verschijnt in AI-overzichten en de AI-modus, en of je content antwoorden mag helpen onderbouwen. De instelling geldt voor de hele property, wordt standaard overgenomen van de domeinproperty, staat los van robots.txt en van Google-Extended, en wordt volgens Google buiten deze AI-functies niet gebruikt.
Welke AI-oppervlakken dekt het rapport?
AI-overzichten en de AI-modus binnen Google Zoeken. Generatieve AI in Discover heeft een apart rapport. Experimenten uit Search Labs vallen erbuiten, en ChatGPT, Perplexity, Copilot en Gemini vallen er volledig buiten.
Vervangt dit rapport een AI-zichtbaarheidsmeting?
Nee. Het bevat alleen je eigen data en geeft geen zicht op concurrenten, waardoor de vraag of jij zichtbaarder bent dan je markt onbeantwoord blijft.
Bronnen
- Google Search Central Blog, Introducing Search Generative AI performance reports in Search Console, juni 2026
- Google Search Console Help, Generative AI performance report (Search)
- Search Engine Land, Google Search Console AI performance reports and Search generative AI control rolling out globally, 31 augustus 2026
- Search Engine Roundtable, Google Shows AI Mode Queries In Search Console, Just Not In Generative AI Reports, 6 augustus 2026
- Ahrefs, onderzoek naar doorklikratio bij AI-overzichten, december 2025
- IAB, Measuring Visibility in the AI Era, augustus 2026