Microsoft Clarity kijkt nu ook naar AI. Maar naar welke?

Stel je een installatiebedrijf in Heerlen voor dat Microsoft Clarity op de site zet om één ding uit te zoeken: waarom mensen het offerteformulier voor een warmtepomp half invullen en dan vertrekken. Daar is Clarity goed in. In de opname zie je iemand blijven hangen bij het veld “bouwjaar woning”, drie keer terugscrollen naar de prijsindicatie en dan het tabblad sluiten.

Een paar weken later staat er iets nieuws in het menu: AI Visibility. Een dashboard met citaties, een lijstje zoekopdrachten en een percentage dat “share of authority” heet. De eigenaar stuurt een screenshot naar het marketingbureau, met één vraag erbij: staan we nu in ChatGPT?

Uit dat dashboard valt dat niet op te maken. Microsoft heeft Clarity het afgelopen jaar uitgebouwd van heatmap-tool tot iets wat op een AI-meter lijkt. Er zijn nu vier onderdelen die iets over AI zeggen, en elk meet een ander stuk van de keten en kijkt naar andere AI-systemen. Dit artikel loopt ze langs: wat ze tonen, waar de gegevens vandaan komen en wat je er als ondernemer mee kunt. Stand 23 september 2026, op basis van Microsofts eigen documentatie.

Wat Clarity al deed

Clarity is de gratis gedragsanalysetool van Microsoft. Je plaatst één script, of op WordPress de officiële plugin, en krijgt sessie-opnames, heatmaps en signalen als rage clicks (iemand die geïrriteerd blijft klikken op iets dat niet reageert) en dead clicks (klikken op iets wat geen link is). Er zit geen verkeerslimiet op en Microsoft neemt geen steekproef: elke sessie telt mee. Opnames blijven dertig dagen staan, favorieten en een willekeurige selectie tot negen maanden.

Voor de vraag waarom een pagina niet converteert is dat nog steeds het sterkste gratis gereedschap dat er is. Aan het eind van dit artikel kom ik daarop terug, want juist dat oude deel maakt de nieuwe AI-onderdelen bruikbaar.

Vier stappen tussen een crawler en een klant

Om de AI-onderdelen goed te lezen, helpt het om de keten uit elkaar te trekken. Tussen een AI-systeem dat je site bezoekt en een klant die belt, zitten vier stappen:

1. Een bot haalt je pagina op.
2. Een AI-systeem gebruikt die pagina voor een antwoord en noemt je als bron.
3. Iemand klikt op die bron.
4. Die bezoeker doet iets: belt, mailt, vraagt een offerte aan.

Elke stap is een voorwaarde voor de volgende, maar geen belofte. Een bezoek van een crawler is nog geen citaat, en een citaat is nog geen klik. Microsoft zet dat bij het eerste dashboard zelf in een waarschuwingskader: botactiviteit “doesn’t indicate that content was retrieved, grounded, cited, or surfaced” in een AI-antwoord.

Clarity heeft inmiddels voor elk van de eerste drie stappen een eigen onderdeel, en voor stap vier had het altijd al de opnames. Daar komt een vierde AI-onderdeel bij dat buiten de keten staat en antwoorden naspeelt. Het venijn zit in de vraag welke AI elk onderdeel eigenlijk bekijkt.

Botactiviteit: wie er komt lezen

Sinds januari 2026 laat Clarity zien welke bots je site opvragen, hoe vaak, en welke pagina’s en bestanden ze het vaakst ophalen. Het dashboard toont welke partij achter een bot zit (Bot operator), welk deel van alle verzoeken van AI-bots komt (AI request share), waarvoor de bots komen (zoeken, AI-assistenten, dataleveranciers, ontwikkeltools) en de lijst met meest opgevraagde paden. Sinds mei zie je ook of die verzoeken slaagden, werden doorgestuurd of mislukten.

Het gewone Clarity-script ziet hier niets van, want veel bots voeren geen JavaScript uit. Clarity heeft je serverlogs nodig, en die komen via een koppeling met je CDN: Cloudflare (sinds mei ook het gratis abonnement), Fastly, Amazon CloudFront, Akamai of Azure Front Door. Kosten voor het doorsturen van die logs rekent je CDN-leverancier, niet Microsoft.

Draai je WordPress met de officiële Clarity-plugin, dan staat het volgens Microsoft standaard aan. De plugin stuurt dan “site interaction and request data” rechtstreeks vanuit WordPress naar Clarity. Wil je alleen dat doorsturen uitzetten, dan kan dat op dit moment niet: de enige manier is de hele plugin verwijderen. Leg dat even naast je privacyverklaring.

Waar het wel goed voor is: je ziet of de crawlers van OpenAI, Anthropic, Perplexity, Microsoft en Google je belangrijkste pagina’s überhaupt ophalen. Komt een bot nooit langs je dienstpagina’s maar wel duizend keer langs je afbeeldingen, dan weet je waar je robots.txt en je interne links naar moeten kijken. Of je ergens genoemd wordt, vertelt dit dashboard je niet.

Citaties: wanneer Copilot je noemt

Dit is het onderdeel waar het installatiebedrijf uit het voorbeeld naar keek. Het citatiedashboard is sinds 13 mei 2026 voor iedereen beschikbaar en laat zien hoe vaak je pagina’s als bron in AI-antwoorden zijn gebruikt. De belangrijkste cijfers:

• Page citations: hoe vaak een van je pagina’s in totaal als bron is genoemd.
• Citation rate: hoe vaak je genoemd wordt als je in aanmerking kwam.
• Share of authority: jouw deel van alle citaties, binnen de zoekopdrachten waarin je voorkwam.
• Grounding queries: de zoekopdrachten die het AI-systeem zelf uitvoerde om je content te vinden.
• Cited pages: welke URL’s precies.

Om het aan te zetten moet een beheerder het domein verifiëren, via Bing Webmaster Tools, Google Search Console of de trackingcode. Heb je meerdere domeinen in één project, dan kies je er één, en die keuze kun je later niet meer wijzigen.

Van welke AI?

Een lijst staat nergens in de Clarity-documentatie. Microsoft spreekt van “supported AI experiences” en noemt daarbij alleen Copilot bij naam. Het vergelijkbare rapport in Bing Webmaster Tools, sinds februari in preview, is concreter: “Microsoft Copilot, AI-generated summaries in Bing, and select partner integrations.” ChatGPT, Gemini, Perplexity en de AI-overzichten van Google worden in geen van beide genoemd.

Als het dashboard zegt dat de warmtepomppagina tien keer geciteerd is, gaat dat dus over het Microsoft-ecosysteem. Of dezelfde pagina in ChatGPT opduikt, weet je dan nog steeds niet. Microsoft noemt de cijfers bovendien zelf “a representative view”: zeer lage volumes kunnen wegvallen. Een klein bedrijf ziet dus eerder een leeg dashboard dan een vol, en ook een leeg dashboard gaat alleen over Copilot.

Het waardevolste veld is de zoekopdracht

Toch zou ik dit dashboard niet wegklikken, om één kolom: de grounding queries. Dat zijn de zoekopdrachten die het AI-systeem zelf formuleert voordat het antwoordt, en die lijken vaak weinig op de vraag die de klant typte. Een klant vraagt “welke warmtepomp past bij een jaren dertig woning zonder vloerverwarming”, en het systeem zoekt misschien op “hybride warmtepomp oude woning radiatoren”. Die vertaalslag zie je nergens anders zo direct. Sinds kort kun je ze splitsen in zoekopdrachten met en zonder je merknaam. De tweede groep is de interessante: daar vond het systeem je zonder dat iemand naar je vroeg.

Leg dat naast het AI-rapport in Search Console, dat ik eerder besprak. Google geeft je vertoningen zonder zoekopdrachten. Microsoft geeft je zoekopdrachten, maar alleen uit de eigen hoek. Twee halve metingen, die toevallig elk aan een andere kant half zijn.

Het AI-kanaal: wie er doorklikt

Sinds augustus 2025 heeft Clarity twee eigen verkeerskanalen. AI Platform telt bezoekers die via een link uit ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot of Perplexity binnenkomen, Paid AI Platform telt klikken op advertenties binnen AI-chats. Dit onderdeel kijkt dus wel breed.

Het leunt op de verwijzer, het adres waar de bezoeker vandaan kwam, en dat geeft twee gaten. Klikken uit de AI-overzichten en de AI-modus van Google komen binnen als google.com en tellen als gewoon zoekverkeer. En wie een link opent vanuit een app, komt vaak zonder verwijzer binnen en belandt bij direct verkeer. Lees het AI-kanaal dus als een ondergrens.

Wat het wel kan, en wat geen AI-zichtbaarheidstool je geeft: je filtert op dat kanaal en bekijkt de opnames. Wat doen bezoekers die vanuit ChatGPT op je warmtepomppagina landen? Scrollen ze meteen naar de prijs? Zoeken ze het telefoonnummer? Vertrekken ze na vier seconden omdat de pagina iets anders belooft dan het antwoord deed? Dat is stap vier van de keten, en daar is Clarity sterk.

Topic Insights: nagespeelde antwoorden

Het nieuwste onderdeel, sinds 9 juli 2026 in bèta, lijkt het meest op de betaalde AI-zichtbaarheidstools. Je maakt een onderwerp aan, zet er tien tot vijftien vragen onder die klanten aan een AI zouden stellen, voegt concurrenten toe, en Clarity rapporteert wie er geciteerd wordt, hoeveel van het antwoord op jouw content leunt en waar de gaten zitten. Gratis, met een maximum van tien rapporten per week per project en één per onderwerp per week.

Lees hier precies wat er gebeurt. Microsoft stelt de vragen niet aan ChatGPT. Het laat de antwoorden maken door GPT-5.3, met WebIQ, Microsofts eigen zoeklaag, als bron. Dat is een nagespeeld antwoord in een eigen opstelling, en dat kan afwijken van wat je klant in ChatGPT, Copilot of Gemini te zien krijgt. Microsoft schrijft er zelf bij dat je het alleen moet gebruiken “for directional monitoring and insights”.

Aubrey Yung, die het uitgebreid testte, wijst op wat er ontbreekt: je krijgt de cijfers, zoals citatieratio en aandeel, maar niet de tekst van het antwoord zelf. Of je genoemd werd als aanrader of als voorbeeld van hoe het niet moet, zie je dus niet. Voor een eerste verkenning van een onderwerp is het een redelijk begin. Als meetinstrument voor een maandrapportage zou ik het niet gebruiken zolang de antwoorden zelf niet in te zien zijn.

De cookiebanner die je Clarity-data opknipt

Dit stuk gaat niet over AI, maar het raakt elke Nederlandse site met Clarity, en het is makkelijk te missen.

Sinds 31 oktober 2025 eist Clarity een geldig toestemmingssignaal voor bezoekers uit de EER, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Een cookiebanner die toestemming vraagt is daarvoor niet genoeg. De banner moet de keuze ook aan Clarity doorgeven. Gebeurt dat niet, dan werkt Clarity zonder cookies en krijgt elke paginaweergave een eigen ID. Een bezoeker die van je dienstpagina naar je contactpagina klikt, wordt twee sessies. Opnames van een heel bezoek en de route door je site verdwijnen. Voor een Nederlandse site is dat bijna al je verkeer.

Controleren kost een halve minuut. Open je site, open de console van je browser (Cmd+Option+I op een Mac, Ctrl+Shift+I op Windows) en plak dit:

clarity('metadata', (d, upgrade, consent) => { console.log('consentStatus:', consent); }, false, true, true);

Klik daarna op accepteren in je cookiebanner, herlaad de pagina en draai de regel opnieuw. Staat er na het accepteren nog steeds DENIED, dan geeft je banner de keuze niet door. Het signaal zelf is één aanroep:

window.clarity('consentv2', { ad_Storage: "granted", analytics_Storage: "granted" });

Een aantal cookiebanners regelt dat zelf, CookieYes voorop. Bij de rest moet iemand die aanroep in de afhandeling van de accepteerknop zetten.

Wanneer heb je er weinig aan?

Er zijn bedrijven voor wie de AI-onderdelen van Clarity weinig opleveren, en dat mag gezegd worden:

• Kleine sites met weinig verkeer. Lage volumes vallen weg, dus het citatiedashboard blijft leeg of springt van nul naar drie.
• Wie vooral wil weten of ChatGPT of Google je noemt. Daar geeft het citatiedeel geen antwoord op, hoe overtuigend het er ook uitziet.
• Sites zonder CDN en zonder de WordPress-plugin. Dan blijft botactiviteit dicht.
• Wie een cijfer zoekt voor de directie. Topic Insights is bèta en nagespeeld, en Microsoft zegt zelf dat je het richtinggevend moet lezen.

Voor al die bedrijven blijft Clarity waardevol om waar het mee begon: zien wat bezoekers doen.

Wat ik zou doen

1. Controleer het toestemmingssignaal. De console-regel hierboven, voor en na accepteren. Zonder dit signaal is de rest van je Clarity-data gebrekkig.
2. Verifieer je domein via Bing Webmaster Tools of Search Console, zodat het citatiedashboard aangaat. Heb je Bing Webmaster Tools nog niet, dan is dit een goede aanleiding: het AI-rapport daar krijg je er gratis bij.
3. Lees de grounding queries zonder je merknaam. Kijk of de woorden die het systeem gebruikt op je pagina staan. Ontbreken ze, begin dan bij de pagina die er al is. Een alinea over de prijs, of over het type woning waarvoor je dienst geschikt is, doet vaak meer dan een extra pagina.
4. Bekijk tien opnames uit het AI-kanaal. Filter op AI Platform en kijk wat die bezoekers op de landingspagina doen. Zet er tien opnames uit zoekverkeer naast.
5. Meet de rest zelf. Stel je vijf belangrijkste verkoopvragen aan ChatGPT, Gemini en de AI-modus van Google, uitgelogd, en noteer wie er genoemd wordt. Dat is het deel dat Clarity niet ziet. Waarom het ene systeem je wel noemt en het andere niet, lees je in dit stuk over Perplexity en ChatGPT.

Tot slot

Clarity is in een jaar van heatmap-tool naar een verzameling AI-dashboards gegaan, en alles is gratis. Dat is een cadeau, zolang je leest wat elk dashboard bekijkt. Botactiviteit meet bezoek van crawlers. Citaties meten het Microsoft-ecosysteem. Het AI-kanaal telt alleen wie met een verwijzer binnenkomt. Topic Insights speelt antwoorden na.

Het installatiebedrijf uit Heerlen staat dus misschien in ChatGPT, misschien niet, en het dashboard weet het ook niet. Wat het bedrijf wel kan zien, is wat bezoekers uit ChatGPT doen zodra ze op de site staan. Daar heeft het meer aan dan aan welk citatiecijfer ook.

---

Veelgestelde vragen

Is Microsoft Clarity gratis?

Ja. Er is geen verkeerslimiet en geen betaalde versie. Alleen voor de koppeling die botactiviteit mogelijk maakt, kan je CDN-leverancier kosten rekenen voor het doorsturen van logs.

Laat Clarity zien of ChatGPT mijn bedrijf noemt?

Nee. Het citatiedashboard kijkt naar Copilot en andere Microsoft-ervaringen. Topic Insights speelt antwoorden na met GPT-5.3 en Microsofts eigen zoeklaag WebIQ, en dat is niet hetzelfde als ChatGPT. Het AI-kanaal telt alleen bezoekers die vanuit ChatGPT doorklikken.

Hoe zet ik AI Visibility aan in Clarity?

Voor citaties verifieert een projectbeheerder het domein via Bing Webmaster Tools, Google Search Console of de trackingcode. Voor botactiviteit koppel je een CDN (Cloudflare, Fastly, Amazon CloudFront, Akamai of Azure Front Door) of gebruik je de nieuwste WordPress-plugin. Beide vind je daarna onder Dashboards, AI Visibility.

Wat zijn grounding queries?

De zoekopdrachten die een AI-systeem zelf uitvoert om bronnen te vinden voordat het antwoordt. Ze wijken vaak af van de vraag die de gebruiker typte, en laten zien in welke woorden het systeem naar jouw onderwerp zoekt.

Waarom ziet Clarity elke paginaweergave als een nieuwe sessie?

Omdat Clarity voor bezoekers uit de EER, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland geen toestemmingssignaal ontvangt. Dat is sinds 31 oktober 2025 verplicht. Zonder signaal werkt Clarity zonder cookies en krijgt elke paginaweergave een eigen ID.

Meet Clarity klikken uit Google AI-overzichten?

Niet apart. Die bezoekers komen binnen met google.com als verwijzer en tellen als gewoon zoekverkeer. Hetzelfde geldt voor de AI-modus van Google.

---

Bronnen

• Microsoft Clarity Blog, Track AI Traffic & Optimize Conversions with Clarity, 29 augustus 2025
• Microsoft Clarity Blog, See AI Bot Activity with Clarity, 22 januari 2026, en New Ways to Measure Bot Activity in Clarity, 26 mei 2026
• Microsoft Learn, Bot Activity overview en Disconnecting AI Visibility Integrations
• Microsoft Clarity Blog, Understanding Your Influence in AI Answers with Microsoft Clarity, 17 februari 2026, en Citations in Microsoft Clarity Now Generally Available, 13 mei 2026
• Bing Webmaster Blog, Introducing AI Performance in Bing Webmaster Tools (Public Preview), 10 februari 2026
• Microsoft Clarity Blog, Introducing Topic Insights: Actionable Content Recommendations, 9 juli 2026
• Aubrey Yung, Microsoft Clarity Topic Insights: A Hands-On Review
• Microsoft Learn, Consent Mode, Clarity Cookie Consent API (ConsentV2) en Frequently asked questions, bijgewerkt september 2026